ރިޔާސީ އިންތިޚާބު 2018 (10): ނިންމާލުން!

ރިޔާސީ އިންތިޚާބު 2018 (10): ނިންމާލުން!

އަލްޙަމްދު لله ، ވައްޞަލާތު ވައްސަލާމު ޢަލާ ރަސޫލި ﷲ ، ވަޢަލާ އާލިހީ ވަޞަޙްބިހީ ވަސައްލަމަ ތަސްލީމަން ކަޘީރާ ، أما بعد؛

އާދެ، ރިޔާސީ އިންތިޚާބާ 2018 އާ ބެހޭގޮތުން އަޅުގަނޑު ލިޔަމުން އައި ސިލްސިލާ ނިންމާލާ ޢަދަދުކަމުގައި މިޢަދަދު ހެދުމަށް ގަސްދުކުރަމެވެ. އެއްވެސް ވަންހަނާކަމެއްނެތްގޮތުގައި އަޅުގަނޑުގެ ޝުޢޫރުތައް ވާނީ މި ސިލްސިލާގައި ގެނެސްދެވިފައެވެ. އާދެ، ސަބަބުތަކެއް ނެތިއެއްނޫނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަޞްރަޙާ ބެހޭގޮތުން، ގިނަގުނަ ސުވާލުތަކެއް އައިސް އަޅުގަނޑުގެ ޚިޔާއި ފިކުރަކީ ކޮބައިތޯ ބެލުމަށް ބައެއް އަޚުންނާއި އުޚުތުން އެދެމުން ދިއުމާއެކުއެވެ.

އެހެންކަމުން، އިންޞާފުގެ ނަޒަރަކުން، ދީނީ ތަރާދުނަކުން، އަޅުގަނޑުގެ ޚިޔާލާއި ފިކުރު ހިއްސާކުރުމަށްޓަކައި މި ސިލްސިލާގެ ދަށުންވަނީ ލިޔުންތަކެއް ލިޔެވިފައެވެ. އޭގެ ފައިދާވެސް ވަރަށް ގިނަ އަޚުންނާއި އުޚުތުންނަށްވަނީ ކޮށްފައެވެ. ލިބޭ މެސުޖުންނާއި އަންނަ ފޯނުކޯލުތަކުން އެކަން ހާމަވެގެންދެއެވެ. އެކަމުގެ ހުރިހާ ޙަމްދެއްހުރީ ﷲ ތަޢާލާއަށެވެ. މިއީ އެކަލާނގެ ވަޖުހުފުޅުއަދާއިގެން އަޅުގަނޑު ލިޔުނު ލިޔުންތަކެއްކަން އެކަލާނގެ މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާނެއެވެ. ބަސްބުނެފައިވާނީ އެކަލާނގެ ދީނަށްޓަކައެވެ. އެކަލާނގެ ދީނަށް އައިސްދާނެ ލޮޅުމަކަށް ބަލާފައެވެ. މިކުޑަކުޑަ އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢުގެ ދީނީ އަދި ޤައުމީ މަޞްލަޙަތަށް ބަލާފައެވެ. މާޒީން ލިބޭ ޢިބްރަތްތަކަށް ބަލާފައެވެ. މިކަމުގައި އަޅުގަނޑަށް ކުރިމަތިވެދާނޭ ފުރައްސާރައަކަށް، އަދި ލިބިދާނޭ ޘަނާއަކަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް ފިކުރުކޮށްފައެއްނުވާނެއެވެ. ޘަވާބާއި ދަރުމައެދެނީ މާތް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ. ހެޔޮ ބަސްތަކެއް ލިޔެވިފައިވާނަމަ އެއީ މާތް ﷲ ގެ ތައުފީޤެވެ. ގޯސްބަހެއް ނުވަތަ ކުށެއް ލިޔެވިފައިވާނަމަ، އެއީ ނިކަމެތި މިއަޅާގެ ފުށުން އައިކަމެއްކަން ކަށަވަރެވެ. އެފަދަ ކަމެއްވާނަމަ، މާތް ﷲ ގެ މަޣްފިރަތަށް އެދި ދުޢާކުރަމެވެ. މާތް ﷲ މިއަޅާގެއާއި ކިޔުންތެރިންގެ ފާފަތައް ފުއްސަވައި ރަޙްމަތްލައްވާށިއެވެ. އާމީން!

އާދެ، މިހިސާބަށް، އަޅުގަނޑުގެ ލިޔުންތައް ދިޔައިރު، ލިޔަންބޭނުންވި ހުރިހާ ވާހަކަތަކެއް ލިޔެވިފައިނުވިޔަސް، ވަރަށް ގިނަ ވާހަކަތައް ލިޔެވިފައިވާނެއެވެ. މިޢަދަދަކީ ނިންމާލާ ޢަދަދުކަމަށްވުމުން، މާގިނަ އައު ވާހަތަކެއް ހިމެނުމުގެ ވިސްނުމެއްނެތެވެ. ނަމަވެސް އެތަންމިތަނުން ފާހަނގަކޮށްލެވޭ ބައެއް ކަންކަމަށް އަލިއަޅުވާލެވޭތޯ ބަލާނަމެވެ.

ކުޑަނުބައާއި ބޮޑުނުބައި!

އާދެ، "ކުޑަނުބައާއި ބޮޑުނުބައި"ގެ ވާހަކަ ކުރީ ޢަދަދެއްގައި ވާނީ ދެކެވިފައެވެ. އެވާހަކަ ދައްކަން ޖެހުނީ، މިއުޅެނީ، އެއްކޮޅުން ޢުމަރު ބުނު އަލްޚައްޠާބު (ރަޟިޔަ ﷲ ޢަންހު) އާއި ޢަމްރު ބުނު ހިޝާމު (އަބޫޖަހުލު) ކުރިމަތިލައިގެނެއްނޫނެވެ. މަޒީގައިވެސް ގޯސްތަކެއް ހަދާފައިވާ ދެބައެއްގެ ކުރިމަތިލުމެކެވެ. އެގޯސްތަކުގެ ކުޑަބޮޑު މިނާއި، ދީނާއި ޤައުމަށް އެކަމުން ކޮށްފައިވާ ނުބައި އަސަރުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި، ދީނީ އުޞޫލުތަކާއި ޤާއިދާތަކުގެ އަލީގައި ކިރައި، މިތަނުން ޤައުމަށް އެންމެ ގެއްލުން ކުޑަކޮޅެއް ނެގުމެވެ. އެގޮތުން، درء المفاسد مقدم على جلب المصالح މިއީ ޝަރުޢީ ޢިލްމު އުނގެނިވަޑައިގެން ތިއްބެވި ބޭފުޅުންނަށް އައު ޤާޢިދާއަކަށް ނުވާނެއެވެ.

މަފްސަދާއި މަޞްލަޙާ ކިރުމުގައި ބަލަންޖެހެނީ، ޤައުމުގެ އެކަންކަން އޮތް މިންވަރަށެވެ. އަދި ސިޔާސީ އެއްވެސް އެދުމެއްނެތި، މިނިވަންކަމާއެކު، ދީނީ ތަރަހައިންނެވެ. ޢަދުލަށް ނަތީޖާ އަންނާނީ އޭރުންނެވެ. ނަމަވެސް، ކިރުމުގައި ކިރިޔާވެސް ހެދޭ ޚަލަލެއްގެ (ކުށެއްގެ) ސަބަބުން ނަތީޖާ ވަރަށް ބޮޑުތަން ބަދަލުވެގެންވެސް ހިނގައިދާނެއެވެ. ބައެއްފަހަރު، ގަސްދުގައި އަންނަ ޚަލަލަކަށް ނުވަދާނެއެވެ. އޮޅުމަކުންވެސް އައިސްދާނެއެވެ. އެކިއެކި ބޭފުޅުންނަކީ އެކިއެކި ޠަބީޢަތުގެ އަހުލުވެރިންކަމުގައިވުމުންވެސް ތަފާތުތަކެއް އައިސްދާނެއެވެ. އޭގެއިން އޭނައަކީ އޮޅުވާލާ މީހެއްކަމަށް ދޭހަކޮށެއްނުދެއެވެ. އަދިކިއެއްތޯއެވެ. އޭނައަކީ މަޢުޒޫރު މީހަކަށްވުންވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ.

ނަމަވެސް، ހިތާމައަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުގައި، ޢިލްމުވެރި ބޭފުޅުންވެސް އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް މިފަދަ ޢުޒުރުތަކެއް ދެއްވާފައި ނުވާކަމެވެ.

މާފުކުރައްވާށެވެ. ޢިލްމުވެރިންނަށް ބަދުބަސް ބުނަނީއެއްނޫނެވެ. ކޮންމެހެން ދައްކަންޖެހޭ ވާހަކައަކަށްވުމުން، މިވާހަކަ ކޮންމެވެސް މީހަކު ދެއްކުމަކީވެސް ކުރަންވެއްޖެކަމެއްނޫންތޯއެވެ. މިފަދަ ކަމެއްގެ ވާހަކަދެއްކުމަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ މީހެއްކަމުގެ ދަޢުވާ އަޅުގަނޑު ނުކުރާނަމެވެ. ނުވެސް ކުރެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ވާހަކަ އެކަމާ އެކަށީގެންވާ ބޭފުޅުން ނުދައްކަވާނަމަ، ދެންތިބި ބަޔަކު އެކަން ކުރަން މަޖުބޫރުވާނެ ނޫންތޯއެވެ. އެގޮތުން އިޞްލާޙަށްދެކެވޭ ވާހަކަތަކުގައި އެއްވެސް ބޭފުޅަކު ހިތްބުރަނުކުރައްވާނެކަމަށް އުއްމީދުކުރަމެވެ.

ޢިލްމުވެރިން އެއްބޭފުޅަކު އަނެއްބޭފުޅަކަށް ރައްދުދެއްވުން!

އާދެ، ބައެއްފަހަރު، ޕޯޑިމްތަކާއި ދަރުސްތަކާއި، އެހެނިހެން ތަޤްރީރުތަކުގައި، ދެން ތިއްބެވި ޢިލްމުވެރިންނަކީ، ދީން އޮޅުވާލައްވާ، މަޤާމުގެ ދަހިވެތިކަމުގައި އުޅުއްވާ، އަނިޔާވެރިކަމަށް އެހީތެރިވެދެއްވާ، ޚިޔާނާތަށް އެހީތެރިވެދެއްވާ ބޭފުޅުންކަމުގައި ސިފަކުރައްވާ، ތައުބާވުމަށް ގޮވާލައްވައި، މާތް ﷲ ގެ ޢަޒާބަށް ބިރުވެތިވުމަށް އިންޒާރުކުރައްވާ ހައްދަވާތަން އެއީ ޢާންމުކަމަކަށްވެއްޖެއެވެ. އެއްބޭފުޅަކު، އެނެއްބޭފުޅެއްގެ ރައުޔަކީ އެހާ ލާއިޤުވެގެންވާ ރައުޔެއްކަމުގައި ނުދެކިދާނެއެވެ. އަދި އެއްބޭފުޅަކު، އެނެއްބޭފުޅެއްގެ މައުޤިފުގައި ޚަލަލާއި އުނިކަން ހުރިކަމަށް ދެކިލައްވަފާނެއެވެ. އަދި ކިއެއްތޯއެވެ. އެއްބޭފުޅަކު، އަނެއްބޭފުޅެއްގެ އިޖްތިހާދަކީ ވަރަށް ގޯސް އިޖްތިހާދެއްކަމަށް ދެކިލައްވަފާނެއެވެ.

މިއިން އެއްވެސް ކަމެއްގައި މައްސަލައެއްނެތެވެ. މައްސަލަޖެހެނީ، އެއްވެސް އިޖުތިހާދެއްވެސް ނެތްކަމަށް ސިފަކޮށް، އަނެކާ އެހުރީ ކަނޑައެޅިގެން މަގުފުރެދުމެއްގައި ކަމާއި، މާތް ﷲ ގެ ދީނާ ދެކޮޅަށް ކަމަށް އިއްތިހާމުކުރާ ހިސާބުންނެވެ. މައްސަލަޖެހޭނީ، އެ އިޖުތިހާދުގެ ސަބަބުން އަނެކާ އަކީ ވިކިފައިވާ މީހެއްކަމަށް ތުހުމަތުކުރާ ހިސާބުންނެވެ. އަނެކާއަކީ ވަޒީފާއަށްޓަކައި އުޅޭ މީހެއްކަމުގެ ތުހުމަތުކުރާ ހިސާބުންނެވެ. ނުވަތަ އަނެކާއަކީ ބިރުން ފިތިފައި ހުރިމީހެއްކަމަށް ބުނާ ހިސާބުންނެވެ. ނުވަތަ އަނެކާގެ ދިޔާނަތަށް، އަނެކާގެ އިޚްލާޞްތެރިކަމަށް، އަނެކާގެ ޣީރަތްތެރިކަމަށް އިނގިލި ދިއްކުރާ ހިސާބުންނެވެ. މިއީ އެއްވެސް ގޮތަކަށް ބަލައިގަނެވޭނެކަމެއް ނޫނެވެ.

މިފަދައިން ބަޔަކު ކަންކުރާނަމަ، މިއީ ތިޖުތިހާދަށް/ރައުޔަށް/މައުޤިފަށް ފާޑުކިޔުމެއްނޫނެވެ. އިޖުތިހާދަށް ފާޑުކިޔުމަކީ މައްސަލައެއްނޫނެވެ. ރައްޔިތުންގެ ކުރިމައްޗަށް ހުށަހެޅިފައިވާ އިޖްތިހާދަކަށް/ރައުޔަކަށް/މައުޤިފަކަށް، ރައްޔިތުންގެ ކުރިމަތީގައި ފާޑުކިޔުމަކީވެސް މައްސަލައެއްނޫނެވެ. އެއީ ބައެއްފަހަރު އެކަން އޮންނަންވެސް ޖެހޭގޮތެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ރައްޔިތުން އެންމެންގެ މަޞްލަޙަތު އެކަމެއްގައި ހިމެނޭ ކަމެއްނަމައެވެ. މިކަން ދެން ހުންނަ މީހާގެ ދީނާޔާތަށް، އޭނާގެ ޣީރަތްތެރިކަމަށް، އިޚްލާޞްތެރިކަމަށް، ތެދުވެރިކަމަށް، ޝަޚުޞަ އިއްތިހާމުނުކޮށްވެސް ކުރެވިދާނެއެވެ.

ގިނަ ޢިލްމުވެރިންގެ މައުޤިފަކީ (ރައުޔަކީ) ކޮބާ؟

އަޅުގަނޑަށް ކެރިހުރެ ދަންނަވަން ކެރޭ ވާހަކައެއް އެބައޮތެވެ. ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ތިއްބެވީ އަދިވެސް ޢަލްމާނިއްޔަތާ ދެކޮޅަށެވެ. ބޮޑުނުބައަކީ އެމްޑީޕީކަމަށް ބަލައިގެންނެވެ. މިހެން ބުނުމުން، އަނެއްކާވެސް ސުވާލު އުފެދިދާނެއެވެ. ލިޔުންތެރިޔާއަށް އެކަން އެނގެނީ ކިހިނަކުންތޯއެވެ؟ އާދެ، ވަރަށް ރަނގަޅު ސުވާލެކެވެ. ކުރަންޖެހޭވެސް ސުވާލެކެވެ. މީހަކު އެއްޗެކޭ ހަމަބުނާއިރަށް އެވާހަކައެއް ތެދުކޮށްގެންނުވާނެއެވެ. އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން، އިތުރު ސުވާލުތައްކޮށް މުޅި މައްސަލަ މޭރުންކުރަންވާނެއެވެ. މިއަދު، އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއްވަބާއަކީ ތުންތުންމަތީ ވާހަކައަށް ބަރޯސާކުރުމުގެ ވަބާއެވެ. ތެދުވެރިއެއް ދޮގުވެރިއެއް ނުބަލައި، މީހަކު ދައްކާހާ ވާހަކައެއް ޤަބޫލުކުރުމުގެ ވަބާއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މިފަދަ މޫސުމެއްގައެވެ. މި ލިބިގެން އުޅޭ "ޑިމޮކްރަސީއެއްގެ" ސުންޕާކަމާއެވެ!

ލޮބުވެތި ކިޔުންތެރިންނޭވެ! ތިބޭފުޅުން ސަމާލުވެތިއްބަވާށެވެ! އެހެނީ، ޙަދީޘްފުޅުގައި ވަނީ، ތުންތުންމަތިން އިވޭ ކޮންމެ އަޑެއް ފަތުރާ މީހަކީ ދޮގުވެރިއެއްކަމަށް ފުދޭކަމަށެވެ. ތިޔައިގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބޭފުޅަކު، ތިމަންނައީ މާތް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި ދޮގުވެރިއެއް ކަމަށް ލިޔެވިފައިވުމަށް ނޭދޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެކަމަށް ސަމާލުވެތިއްބަވާށެވެ. މިވަބާ ހުއްޓޭނީ އަޅުގަނޑުމެން އެކަން ހުއްޓާލައިގެންނެވެ.

ކޮންމެއަކަސް، އެސުވާލުގެ ޖަވާބަކީ، އަޅުގަނޑަށް އެކަން އެނގެނީ އެއީ އަޅުގަނޑުގެ ދާއިރާކަމަށްވުމުންނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގިނަ ޢިލްމުވެރިންނަކީ އަޅުގަނޑުގެ ރައްޓެހިންކަމަށްވުމުންނެވެ. އެބޭފުޅުންނާ ޚިޔާލުބަދަލުކުރެވި، ވާހަކަދެކެވޭ މީހެއްކަމަށްވުމުންނެވެ. ގިނަ ޢިލްމުވެރިންނަކީ ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ ބޭފުޅުންނެއްނޫނެވެ. އެބޭފުޅުންނަކީ، ތަޢުލީމީ އެކިއެކި ދާއިރާތަކުގައި، އެކިއެކި ޖަމްޢިއްޔާ ޖަމާޢަތްތަކުގައި މުޖުތަމަޢަށް ޢިލްމު ފޯރުކޮށްދެއްވުމަށް މަސައްކަތްކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ބޭފުޅުންނެވެ. މިހެން ދެންނެވީމާ، ބައެއްމީހުންގެ ހިތަށް އަރާފާނެއެވެ. ތިދަންނަވާ ޢިލްމުވެރިންނަށް ސިޔާސީ ކަންކަމެއް ނޭނގޭނެތާއެވެ. މުޅިން ގޯސްވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މުޅިން ރަނގަޅު ވާހަކައެއްވެސް ނޫނެވެ. އެހެނީ، އެބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ސިޔާސީ ކަންކަން އެއްވެސް ވަރަކަށް ދިރާސާ ނުކުރައްވާ ބޭފުޅުން ތިބެދާނެއެވެ. އެކަމަކު، އެއީ ނާދިރު މަދު ބޭފުޅުންކޮޅެއްކަމަށް ބުނެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ގިނަ ބޭފުޅުންނަކީ ރާއްޖޭގައި މިވަމުންދަނީ ކީއްކަން ރަނގަޅަށް އެނގިލައްވާ ބޭފުޅުންނެވެ. އެކަންކަމާ ފިކުރުކުރައްވާ ބޭފުޅުންނެވެ. ރާއްޖެއަކީ ކުޑަކުޑަ ޤައުމަކަށްވުމުން ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ހިނގާކަންކަން ހިނގަނީ އެންމެންގެ ކުރިމަތީގައެވެ. އެހެންވީމާ، ސިޔާސީ ކަންކަން އެނގޭނީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ތިބޭ މީހުންނަށްކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ، ތިމަންނަމެން ބުނާ ހުރިހާ ގޮތަކަށް ތަބާވެ ތަޢައްޞުބުވާން ބުނެވޭ ބުނުމެކެވެ. ދިވެހިންނަކީ ބުއްދިވެރިންނެވެ. ވާނުވާ އެމީހުންނަށްވެސް އެނގެއެވެ. ނޭނގޭކަމެއް އޮވެއްޖެނަމަ، ސާފުޞަރީޙަބަހުން ކިޔައިދިނީމަ، މޭރުންކުރަން އެނގޭނެއެވެ.

އަނިޔާވެރިކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން އެހީތެރިއެއް ނުވަމުއެވެ!

ދެން އޮތީ އަނިޔާވެރިކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން އެހީތެރިވަނީކަމަށް ބުނެ ކުރެވޭ އިއްތިހާމުގެ ވާހަކައެވެ. ދަންނަވަންތޯއެވެ. އަނިޔާވެރިކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން އެހީތެރިއެއްނުވަމުއެވެ. އަދި ނުވެސް ވާނަމުއެވެ. އެގޮތަށް އެ އިއްތިހާމުކުރުމަކީ ކަނޑައެޅިގެން ޚުދު އަޅުގަނޑުމެންނާ ދޭތެރޭވެވޭ އަނިޔާއެއްކަމަށް ނޫނީ ނުވާނެއެވެ. އަދި އަނިޔާވެރިކަމާ ދެކޮޅު ހެދުމަކީ ވަކިބައެއްގެ ޕޯޑިއަމުގައި ކުރެވެން ޖެހޭ ކަމެއްކަމަށްވެސް އަޅުގަނޑުމެން ނުދެކެމެވެ. އިސްލާމްދީނާ ފުށުއަރާ ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން، އެކިއެކި މައުޤިފުތަކުގައި އެކިއެކި ޕްލެޓްފޯމުތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެން ދައްކާފައިވާ ވާހަކަވެސް މަދެއްނުވާނެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޢިލްމުވެރިން ރެއާއި ދުވާލު އެތަންމިތަނުގައި ދީނީ ދަރުހާއި، ދީނި ވަޢުޡުވިދާޅުވަމުން އެގެންދަވަނީ ވަރުބަލިކަމެއްނެތިއެވެ. ދީނީ ޣީރަތްތެރިކަން އެބޭފުޅުންގެ ހިތުގައި ވަކި ކުޑައެއްނުވާނެކަން ޔަޤީނެވެ. މާތް ﷲ ގެ ޝަރީޢަތަށް، މާތް ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ސުންނަތަށް އެބޭފުޅުން ލޯބިކުރައްވާވަރު ވަކި ކުޑައެއްނުވާނެއެވެ. އިސްލާމީ ރިވެރި މުޖުތަމަޢަކަށް މިމުޖުތަމަޢަށް ހެދުމަށްޓަކައި އެބޭފުޅުން މަސައްކަތްކުރައްވަމުން އެގެންދަވަނީ، ހިތުގައިވާ އީމާނާއި ތަޤްވާގެ މަތިވެރިކަމުން ކަމަށް ބުނުމަކީ ދޮގަކަަށްނުވާނެއެވެ. ވުމާއެކު، އެބޭފުޅުންނަކީ އަނިޔާއަށް ރުހިގެން ތިއްބެވި، އަނިޔާއަށް ބާރުދެއްވާ ބޭފުޅުންކަމަށް ސިފަކުރެއްވުމަކީ ގޯހެކެވެ.

ތެދެކެވެ. ޢަލްމާނީފިކުރު ގެންގުޅޭ، އެބައެއްގެ މާޒީ ޚަރާބުވެފައިވާ ބައެއްގެ ޕޯޑިއަމުގައި އެކަން ކުރަން އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުމެއްނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެކަން ކުރާނީ، ތިޔަފަދަ އޮޅުންބޮޅުންވެ ޚަރާބުވެފައިވާ ޕޯޑިއަމެއްގައެއް ނޫނެވެ. އަދި ސިޔާސީ މަޤްޞަދެއް ޙާޞިލުކުރުމަކަށްވެސް ނޫނެވެ. މީހަކު ވެރިކަމުން ވައްޓައި، އަނެކަކު ވެރިކަމަށް އަރުވާކަށްވެސް ނޫނެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ލީޑަރަކު ޖަލުގައި އޮންނަން ޖެހުމުން، އެކަމާވެސް ނޫނެވެ. ކުޑަނުބައި ބޮޑުނުބައި ކިރޭނީ، ދީނީ ޤައުމީ މަޞްލަޙަތަކީ ކޮބައިތޯ، ދީނީ ތަރާދުނުން ކިރުމަށްފަހުއެވެ. ތިމަންނަމެން ތަބާވާ ސިޔާސީންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ޖަލުގައި ތިބުމަކީ، މީޒާނުތައް މުޅިން އެދިމާލަށް ފޮނުވަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތުތަކެކެވެ. މީޒާނު އޮންނަންވާނީ، ދީނާއި ޤައުމުގެ މަޞްލަޙަތުގައެވެ. އަދި ދީނީގޮތުން އައުލަވިއްޔާތު ދެވިގެންވާ ކަންކަމަށެވެ. އަދި އުޞޫލުތަކާއި ޤަވާޢިދުގެ މައްޗަށެވެ. މިކަންކަމާމެދު މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން މިވަނީ ފުންކޮށް ވިސްނަންވެފައިކަމުގައި ދެކެމެވެ.

ނިންމާލަން، ބޭނުންވަނީ، ދުޢާއަކުންނެވެ. ލޮބުވެތި ކިޔުންތެރިން، މިދުޢާއަށް އިޚްލާޞްތެރި ހިތަކުން އާމީންއޭ ވިދާޅުވާނެކަމަށް އުއްމީދު ކުރަމެވެ. ޔާ ﷲ ! އަޅަމެންގެ ދީނާއި ދުނިޔޭގެ ކަންކަން އިޞްލާޙުކުރައްވާ، އިބަ ﷲ ގެ ދީނަށް ވަފާތެރި، އިބަ ﷲ ގެ ޝަރީޢަތް މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ތަންފީޒު ކުރާނެ، ރައްޔިތުންނަށް އޯގާތެރި، ޢަދުލުވެރި ވެރިއެއް މިކުޑަކުޑަ ދިވެހިރާއްޖެއަށް މިންވަރުކުރައްވާފާނދޭއެވެ. އަޅަމެންގެ މިދިވެހިރާއްޖެއަކީ ތާއަބަދު އިސްލާމީ ދިވެހިރާއްޖެއެއްކަމުގައި ލައްވާފާނދޭއެވެ. އަދި އަޅަމެންނަކީ، އިބަ ﷲ ގެ ދީނަށް ވަފާތެރި، ލޮބުވެތި މާތް ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ސުންނަތަށް ތަބާވާ ފުރިހަމަ މުުއުމިނުންކަމުގައި ލައްވާފާނދޭއެވެ. އާމީން!

ރިޔާސީ އިންތިޚާބު 2018 (5) : ޢަދާލަތު ޕާޓީއާއި ޢަލްމާނިއްޔަތުގެ ކުރިމަތިލުން!

ރިޔާސީ އިންތިޚާބު 2018 (5) : ޢަދާލަތު ޕާޓީއާއި ޢަލްމާނިއްޔަތުގެ ކުރިމަތިލުން!

އަލްޙަމްދު لله ، ވައްޞަލާތު ވައްސަލާމު ޢަލާ ޚާތަމިލް އަންބިޔާއި ވަލްމުރްސަލީން، ނަބިއްޔިނާ މުޙައްމަދިން ވަޢަލާ އާލިހީ ވަޞަޙްބިހީ ވަސަލައްމަލަ ތަސްލީމަން ކަޘީރާ، وبعد؛

މާތް ﷲ ގެ މަދަދާއި ތައުފީޤަށް އެދޭޙާލު ފަށައިގަންނަމެވެ. އާދެ، ކުރީ ޢަދަދު ނިންމާލާފައިވަނީ ، درء المفاسد مقدم على جلب المصالح ،  މިޤާޢިދާގެ ވާހަކަ ޒިކުރުކުރަމުންނެވެ. މިޤާޢިދާގައި މިވަނީ، ލިބިދާނެ ގެއްލުމެއް/ފަސާދައެއް/ނުބައެއް/ ދުރުކުރުން، ލިބިދާނެ ފައިދާއެއް/މަޞްލަޙަތެއް/ހެވެއް ހޯދުމުގެ މައްޗަށް އިސްވެގެންވެއެވެ. މިއީ މިދެކަންތައް ތަޢާރަޟުވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި ކަންތައްކުރަން ދީނުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ އުޞޫލެވެ. މިއީ ޢިލްމުވެރިން އަމިއްލައިން އުފައްދަވާފައިވާ އުޞޫލެއްނޫނެވެ. މިއީ ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ އަލީގައި ޢިލްމުވެރިން އިސްތިންބާތު ކުރައްވާފައިވާ އުޞޫލީ ޤާޢިދާއެކެވެ. އަދި ދުނިޔެވީ ހަމަތަކުން، އިންސާނީ ބުއްދީގެ ތަރަހައިންވެސް، އަދި އިންސާނީ ޢަމަލީ މައިދާނުގައިވެސް ޢަމަލުކުރެވެމުންދާ އުޞޫލެކެވެ. އެހެން ޢިބާރާތަކުން ދަންނަވާނަމަ، ހުރިހާ މިއްލަތެއްގެ ބުއްދީގެ އަހުލުވެރިން އިޖުމާޢުވެ އިއްތިފާޤުވެފައިވާ އުޞޫލެކެވެ. އިންސާނާ އެފިޠުރަތެއްގެ މައްޗަށް ލެއްވިފައިވާ ފިޠުރީ އުޞޫލެކެވެ.

އެނބުރި ކުރިން ދައްކަމުން އައި ވާހަކައަށް ރުޖޫޢަވަމާތޯއެވެ. އެއީ ޢިލްމުވެރިންގެ ވާހަކައެވެ. އަބަދުވެސް ޢިލްމުވެރިންނަށް މިއޮންނަނީ ދެނުބައިން، ކުޑަ ނުބައި އިޚްތިޔާރުކުރަން ޖެހިފައެވެ. ދެރަނގަޅުން، އެންމެ ހެޔޮގޮތް އިޚްތިޔާރުކުރަން ފުރުޞަތު ލިބިފައެއްނެތެވެ.   

ކޮންމެއަކަސް، ކުރީފަހަރުތަކާ ޚިލާފަށް، މިފަހަރު ޢިލްމުވެރިން ޚިލާފުވެސް މިކަމުގައި ބޮޑެވެ. ކުރީފަހަރުތަކުގައި ދެން ގާތްގަނޑަކަށް އެއްގަލަކަށް އެރޭވަރުވެޔޭ ދެންނެވިޔަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. 2013 ގައިވެސް ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ތިއްބެވީ ވަކިކޮޅެއްގައެވެ. އެބޭފުޅުން ދެކިލައްވާ ކުޑަ ނުބައި ކޮޅުގައެވެ. އެއީ ދެވަނަ ބުރުގައި ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމު ކޮޅެވެ. އެފަހަރު، ޢަދާލަތާއި ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ނޫޅުއްވާ ޢިލްމުވެރިންވެސް އިޚްތިޔާރުކުރެއްވީ ޔާމީނެވެ. ފާހަނގަކުރެވޭ ކަމަކީ ދެވަނަ ބުރުގައި ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދާއި ރައީސް ޔާމިނާ ދެބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ބޭފުޅަކު، އިޚްތިޔާރު ކުރަން މަޖްބޫރުވުމާއެކު، ޔާމީން އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވީ، މާ ރަނގަޅު ބޭފުޅަކަށްވެގެނެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަމަ އެމްޑީޕީއާއި ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދުގެ ފިކުރާ ދެކޮޅަށް ނަގަން މަޖްބޫރުވި ކޮޅެކެވެ.

ޢަދާލަތުގެ ޢިލްމުވެރިންނާއި ސިޔާސީ މައިދާނުގައި ނޫޅުއްވާ ޢިލްމުވެރިން 2013ގައި ދައްކަވާފައިވާ ވާހަކަފުޅުތަކަށް ބެއްލެވުމުން އެއީ ކީއްވެގެންކަންވެސް ވަރަށް ރަނގަޅަށް ސާފުވާނެއެވެ. ވީޑިއޯ ކްލިޕްތަކާއި، ޖަލްސާތަކާއި، ދެއްވި ދަރުސްތައް އެހުރީ ފެންނާށެވެ. އޭރުވެސް ރައީސް ޔާމިނަކީ އެކިއެކި ކަންކަމުގައި ތުހުމަތު އެޅުވިފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިހާރު އައު ތުހުމަތެއް އަޅުވާފައެއް ނުވެއެވެ. ރައީސް ޔާމިނަކީ އޭރުވެސް މިހާރުވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މައިދާނަށް އައު މޫނެއް ނޫނެވެ. އެބޭފުޅާއަކީ ރައީސް މައުމޫނުގެ ދިގު ދައުރުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ސިޔާސީ މައިދާނުގައި އެންމެ ފަރިތަ އެއް މޫނެވެ. އަބަދުވެސް އެންމެ ވަރުގަދަ އެއްކުޅުންތެރިޔާއެވެ. މިކަން ނުދަންނަ ސިޔާސީއެއް/ޢިލްމުވެރިއެއް މިޤައުމުގަައި ނުހުންނާނެއެވެ.

 2013ގައި މަޖްބޫރުން އޭނައަކީ ކުޑަނުބައި ކަމަށް ބަލާފައި އިޚްތިޔާރުކުރީ އެބޭފުޅާއަކީ ކާކުކަން ނުހަނު ރަނގަޅަށް ދިވެހިން ދަނެތިބެއެވެ. ދިވެހި ޢާންމު ރައްޔިތުންނޭ ބުނުމުގެ ބަދަލުގައި ޢިލްމުވެރިންނާއި ސިޔާސީންނޭވެސް ބުނެވިދާނެއެވެ. ކިތަންމެ، ގިނަ ތުހުމަތުތަކެއް އެޅުވިފައިވީ ނަމަވެސް، ލާދީނީ ބޭފުޅެއްނޫންކަން އެނގޭތީއެވެ. ދީނާ ދެކޮޅު ފިކުރު ގެންގުޅުއްވާ ބޭފުޅެއްނޫންކަން އެނގޭތީއެވެ. މިތަނުން އިސްލާމްދީން ފޮހެލަން އުޅުއްވާ ބޭފުޅެއް ނޫންކަން އެނގޭތީއެވެ. ނަމަވެސް އެއާ ޚިލާފަށް، ރައީސް ނަޝީދާއި އޭނަގެ ޕާޓީގެ މަތިފަޑީގެ ގިނަ ބޭފުޅުންނަކީ ލާދީނީ ޢަލްމާނީ، އިސްލާމްދީނާ ދެކޮޅު ފިކުރުގެ ބޭފުޅުންކަން އެނގި، އަދި 2008 ގެ ވެރިކަމުގައި އެކަން ޘާބިތުވެސްކޮށްދީފައިވާތީއެވެ. ޢަދާލަތުޕާޓީގެ އިސްބޭފުޅުންގެ އޭރުގެ ވާހަކަތައް އަޑުއެއްސެވި މީހަކަށް މިކަން އޮޅިފައެެއް ނޯންނާނެއެވެ. އަންނިއާ ބެހޭގޮތުން ލިޔެވުނު ފޮތް ކިޔާފައިވާ މީހަކަށް މިކަން އޮޅިފައެއް ނޯންނާނެއެވެ. މިއަދު މަންޒަރު ބަދަލުވެއްޖެކަމަށް ބަޔަކު ދައުވާކުރިޔަސް، މަންޒަރު ބަދަލެއް ނުވެއެވެ. އެމްޑީޕީގެ ފަލްސަފާ ބަދަލުވިކަމަކަށް އެޕާޓީން އިއުލާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ޢަދާލަތުން، އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުން ހިނގިކަމަށް ބުނި އެއްވެސް ކަމަކަށް މާފަށްވެސް އެދިފައެެއް ނުވެއެވެ. ތިމަންމެންނަށް ކުށެއް ކުރެވިފައިވީ ކަމަށްވެސް ޤަބޫލުކޮށްފައިނުވެއެވެ.

ޢަދާލަތު ޕާޓީ ވުޖޫދުވީވެސް މިދެންނެވި، ލާދީނިއްޔަތާ ދެކޮޅަށެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަށް އައިސްދާނެ ލާދީނީ ޢަލްމާނީ ލޮޅުންތަކައި ގޮންޖެހުމަކާ ކުރިމަތިލުމުގެ ގޮތުންނެވެ. ޕާޓީ އުފެދިގެން އައީ އޭރު ވެރިކަމުގައި ހުންނެވި ރައީސް މައުމޫނާ ދެކޮޅަކަށް ނޫނެވެ. އެމްޑީޕީއާއި އެމްޑީޕީގެ ކޯފައުންޑަރސްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ރައީސް ނަޝީދުމެންފަދަ ބޭފުޅުންނާ ދެކޮޅަށެވެ. މިއީ ތުންތުންމަތިން ދައްކާވާހަކައެއް ނޫނެވެ. ޢަދާލަތު ޕާޓީ ވުޖޫދަށް އައުމުގެ ކުރިން ބޭއްވުނު ޢިލްމުވެރިންނާއި ދީނީ ފިކުރުގެ މަދުބަޔަކުގެ މެދުގައި ބޭއްވުނު މަޝްވަރާތަކުގައި ބައިވެރިވެ އެމަޝްވަރާތައް އަޑުއަހަން ހުރި މީހެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އަޅުގަނޑު ކަންފަތުން އަޑުއަހާފައިވާ ވާހަކަތަކެކެވެ. ޢަދާލަތު ޕާޓީ ވުޖޫދު ވެގެން އައި މަޤްޞަދު އަޅުގަނޑުވާނީ މީގެ 6 އަހަރު ކުރިން ލިޔުނު ލިޔުމެއްގައި އަލިއަޅުވާފައެވެ. އެލިޔުން މިހާރުވެސް ދިއިސްލާމް ވެބްސައިޓުން ފެންނަން ހުންނާނެއެވެ. އެ ލިޔުމުގެ ސުރުހީ އަކީ " ދީނާއި ޤައުމުގެ ޙައްޤުގައި ޢަދާލަތާ ގުޅެމާތޯ!" އެވެ. އެހެންކަމުން އޭގައި އަޅުގަނޑު ލިޔުނު ބައެއް ވާހަކަތައް މިތަނުގައި ނަކަލުކޮށްލާނަމެވެ.

" ދިވެހި ރާއްޖެއަކީ މިހާރު ދުނިޔޭގައި އޮތް ހަމައެކަނި ސައްތައިން ސައްތަ ސުންނީ މުސްލިމް ޤައުމެވެ. މިއީ ޤައުމެއްގެ ބަޔަކަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު އިލާހީ ނިޢުމަތް ކަމާމެދު ޝައްކެއްނެތެވެ. އިލާހީ ސުންނަތުގައިވާ ފަދައިން ޤައުމެއްގެ ބަޔަކަށް މާތް ﷲ ދެއްވާފައިވާ ނިޢުމަތެއް އެބައިމީހުން އަމިއްލައިން ބަދަލުކޮށްފުމަށް ދާނދެން މާތް ﷲ އެ ނިޢުމަތް ބަދަލުނުކުރައްވާނެއެވެ."

" އިލާހީ މިފަދަ ބޮޑު ނިޢުމަތެއްގެ މަތީގައި އަޅުގަނޑުމެން ހޭދަކުރަމުންދާތާ 800 އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ދުވަސްތައް ތާރީޚުގެ ޞަފުޙާތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ލޭ ހިނގާ ދަރިންތަކެއް ވަނީ މިއަދު އެ ނިޢުމަތަށް ފުރަގަސްދީ އެނިޢުމަތް ބަދަލުކޮށްލުމަށް އަތުކުރި އޮޅާފައެވެ. ޒަމާނީ ޑިމޮކްރަސީގެ ނަމުގައި އިސްލާހީ ހަރާކާތް ފެށުނު ހިސާބަކީ ރަނގަޅު ހިސާބެކޭވެސް ދެންނެވިދާނެއެވެ. އިސްލާހަށް މުޅި ޤައުމު ބޭނުންވެފައިވާ ދުވަސްވަރަކަށް އެދުވަސްވަރު ވާތީވެސް މެއެވެ. އެހެންކަމުން، އިސްލާހީ ޙަރަކާތުގައި މުޅި ދިވެހި ޤައުމު ބައިވެރިވީ މަތިވެރި ނިޔަތެއްގައެވެ. ޒަމާނުއްސުރެ ދެކެމުން އައި ޚުދުމުޚުތާރު ވެރިކަމެއްގެ ނިމުން ގެނެސް، ހަމަހަމަ ކަމާއި އިންސާފު ޤާއިމުވާނެ ދުވަހެއްގެ އުއްމީދުގައެވެ.

ނަމަވެސް އިސްލާހީ ހަރަކާތުގެ ނިވާފަތްގަނޑުގައި އައިސްދާނެ ލާދީނިއްޔަތަކާމެދު ފިކުރުކުރައްވަން ތިބެއްވީ ޝަރުޢީ ޢިލްމު އުނގެނި ވަޑައިގެން ތިއްބެވި ޢިލްމުވެރިންނެވެ. ލިބަރަލް ޑިމޮކްރަސީއަކީ ކޮބައިކަމާއި ޕާޓީ ނިޒާމުގެ އަނެއް ފަރާތަކީ ކޮބައިކަން އެބޭކަލުންނަށް ރަނގަޅަށް އެނގިލައްވައެވެ. ޢަލްމާނިއްޔަތުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ޑިމޮކްރަސީއަކީ ކަނޑިއެކެވެ. އެކަނޑިން ދީން ކޮށައި ކުދިކުދިކޮށްލުމަކީ ޢަލްމާނީންނަށް ވަރަށް ފަސޭހަ ކަމެކެވެ. ޢަލްމާނިއްޔަތަކީ ލާދީނިއްޔަތޭވެސް ބުނެވިދާނެއެވެ. އިންސާނީ ޙަޔާތުން ދީން ވަކިކުރުމެވެ. ދަޢުލަތުން ދީން ވަކިކުރުމެވެ.

އިސްލާހީ ގޮވެއްޔަށް ގަދަކަން ލިބި ޕާޓީ ނިޒާމު ރާއްޖޭގައި ތަޢާރަފްވުމާއެކު، ކުރިން ދެންނެވި ޢިލްމުވެރި ބޭފުޅުންނާއި ދީނަށް ލޯބިކުރާ ހަރު ބޭފުޅުންތަކެއް ހިމެނޭގޮތަށް ބައްދަލުވުން ބޭއްވި  އިސްލާމްދީނަށް އައިސްދާނެ ގޮން ޖެހުމަކަށް ކުރިމަތިލާނެ ގޮތަކާމެދު މަޝްވަރާ ކުރެވެން ފެށުނެވެ. އެ މަޝްވަރާތަކުން ނެރެވުނު ނަތީޖާއަކީ ހަމަ އެންމެ ނަތީޖާއެކެވެ. ދެއަތް އުރާލައިގެން ވާނެ އެއްޗެއް ވާން ބަލަން ތިބުމުގެ ބަދަލުގައި، އިސްލާމްދީނަށް އައިސްދާނެ ކޮންމެ ގޮންޖެހުމަކަށް ކުރިމަތިލާނެ ދީނީ ޕާޓީއެއް ވުޖޫދަށް ގެނައުމެވެ. މަޤްސަދަކީ އެންމެ މަޤްސަދެކެވެ. މި ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ތައުހީދުގެ ދީން ނައްތާލައި ގިނަ ދީންތަކަކަށް މި ދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި ޖާގަ ހޯދައިދޭން އައިސްދާނެ ހުރިހާ ފިކުރަކާ ކުރިމަތިލުމެވެ. "

" ޢަދާލަތު ޕާޓީގެ ވުޖޫދަކީ މިއީއެވެ. ދިވެހި ޢިލްމުވެރިން ލަފާކުރެއްވި ގޮތަށް ޑިމޮކްރަސީއަށް މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވަނީސް، ޢަލްމާނިއްޔަތުގެ ބޯތައް ވަނީ ދީނާއި ސިޔާސަތު މުޅިން ވަކިކޮށްލުމަށް ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފައެވެ. ރާއްޖޭގެ ތަޢުލީމީ މަންހަޖުން އިސްލާމްދީން އިތުރަށް ބަލިކަށި ކުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ރެއާއި ދުވާލު އެބައިމީހުން ވަނީ މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. ދީނުގެ މުހިއްމު އެއް އަސާސުކަމުގައިވާ ޢަރަބި ތަޢުލީމު އުނގަންނައިދޭ ހަމައެކަނި ޢަރަބިއްޔާއާއި މައުހަދަށް ނުކުޅަދާނަ ވާވަރުގެ ދަތިތަކާއި ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރިއެވެ. އިސްލާމީ ޙުދޫދުތަކަކީ ހަރުކަށި ބޯދާ ކަޓު ޙުކުމްތަކެއް ކަމަށް ފާޅުގައި ބުނެ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތަށް ކުޑައިމީސް ބަސްބުނެ އުޅުނެވެ. މިހެން ގޮސް ދީނީ ވަޙުދަތާއި، އަޚްލާޤިއްޔާތު މުޅިން ނައްތާލާފަދަ އެތަކެއް ކަމެއް ކޮށްފައިވާ ކަމީ އިއްޔެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިފައިވާ ޙަޤީޤަތެކެވެ."

މިއީ އޭރު އަޅުގަނޑު ލިޔެފައިވާ ލިޔުމުގެ ބައެއް ތަންތަންކޮޅެވެ. ދިހަހާސް މެމްބަރުން ހަމަކުރަން ޢަދާލަތަށް މަޖްބޫރުވި އިރު، އެކަމަށް ބާރު އަޅައި، ޢަދާލަތުފަދަ ދީނީ ފިކުރެއް ރާއްޖޭގަައި އޮތުމުގެ މުހިއްމުކަމާއި، އެފިކުރު ވުޖޫދުވީ ސަބަބާއި، އެފަދަ ޙަރަކާތެއް ދިރުވުމަކީ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށްވާ ޒިންމާއެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށް އަޅުގަނޑު ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔަސީ މައިދާނަށް ނަޒަރު ހިންގާލި މީހަކަށް އަދިވެސް މިދެންނެވި ކަންކަމާއި ޚުޠޫރަތްތެރިކަން ފިލައި ނުދާކަން ކަށަވަރުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް އިތުރު ވާހަކަތައް ދެން އަންނަ ޢަދަދެއްގައި ލިޔުމުގެ ނިޔަތުގައި މިޢަދަދު ނިންމާލަމެވެ.

ރިޔާސީ އިންތިޚާބު 2018 (4) : ކުޑަނުބައާއި ބޮޑުނުބައިގެ ބާބު!

Maldives’ main opposition leader and presidential candidate Ibrahim Mohamed Solih, center, and Maldives’ self-imposed exiled former President Mohamed Nasheed, second right, attend a meeting at Mount Lavinia, a suburb of Colombo, on Monday. — AFP

ރިޔާސީ އިންތިޚާބު 2018 (4) : ކުޑަނުބައާއި ބޮޑުނުބައިގެ ބާބު!

                    

އަލްޙަމްދު لله ، ވައްޞަލާތު ވައްސަލާމު ޢަލާ ރަސޫލި الله ، ވަޢަލާ އާލިހީ ވަޞަޙްބިހީ އަޖްމަޢީން، وبعد؛

އާދެ، ރިޔާސީ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ ދެކޮޅުން ކުރެ އެއްވެސް ކޮޅަކީ، ދީނީ ޢިލްމުވެރިން އެކޮޅަކަށް ޤުރުބާންވެ، ކެމްޕެއިން ކުރަންޖެހޭ ވަރުގެ ކޮޅެއްނޫނެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުގެ ޚިޔާލެވެ. ޢިލްމުވެރިން ކުރަންޖެހިފައި އޮތީ، (އަދި އަބަދުވެސް ކުރަމުންދަނީ) ދިވެހިރާއްޖެއަށް ދެން އަންނަ ވެރިކަމަކުން، ދީނާއި ޤައުމުގެ ޙައްޤުގައި އެންމެ ބޮޑު ނުބައަކީ/ނުރައްކަލަކީ ކޮބައިތޯ، އެއްވެސް ޒާތީކަމެއް އޭގެ ތެރެއަށް ވެއްދުމެއްނެތި، ޝަރުޢީ މިންގަނޑުން ކިރައި، އެ ބޮޑު ނުބައަކާއި/ނުރައްކަލަކާއި ދެކޮޅު ހެދުމެވެ. އެހެން ޢިބާރާތަކުން ބުނާނަމަ، އެކަމަކުން ދީނާއި ޤައުމާއި ރައްޔިތުން ސަލާމަތްކުރަން މަސައްކަތްކުރެއްވުމެވެ. މީގެ ތެރެއިން ކުޑަ ނުބައަކީ ކޮބައިކަން ރައްޔިތުންނަށް ބަޔާންކޮށްދެއްވުމެވެ. އެއްވެސް ގޮތަކަށް، އެ ކުޑަ ނުބަޔަށް، ޙައްޤުނުވާ ޒާތުގެ ޘަނާ ކިޔައި، އެވަރުގެ ވެރިއެއް/ވެރިކަމެއް ތާރީޚު ނުދެކޭމަކަމަށް ހެދުމަކީ ގޯހެކެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ކަންކަން ބަޔާންކޮށްދޭންވާނީ، ސާފުކޮށް، އޮޅުމެއްނެތް ގޮތުގައެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ބުނެދޭން ޖެހެނީ، އެކަމެއްގެ ޙަޤީޤަތް އޮތްގޮތަކަށެވެ. ކާފޫރު ފޮނިތޮށި އެޅުމުގެ ސަބަބުން، ކަމުގެ ޙަޤީޤީ ކުލަ ގެއްލިގެންދާނެއެވެ.

ކުޑަ ނުބައި/ނުރައްކަލުގެ ވާހަކަ ދައްކަން ފެށުމުން އެހެންކަމެއް ހަނދާންވެއްޖެއެވެ. އެއީ، މިހާރު މި އުޞޫލަށް ދިމާވެފައިވާ ފުރައްސާރައެވެ. "އަބަދުވެސް ކަލޭމެން އޮންނަނީ ކުޑަ ނުބައި، ބޮޑު ނުބައި ކިޔަންޖެހިފައި" ކަމަށް ބައެއް މީހުން ބުނެއެވެ. އެހެންކަމުން، މި އުޞޫލާ/ޤަވާޢިދާ ބެހޭގޮތުން ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ބުނެވޭތޯ ބަލާނަމެވެ.

އާދެ، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތަކީ ހުރިހާ ޒަމާނަކާއި މަކާނަކަށް (ތަނަކަށް) އެންމެ އެކަށީގެންވާ ނިޒާމެކެވެ. އެއީ އިލާހީ ނިޒާމެވެ. ރައްބާނީ ނިޒާމެވެ. ކައުނު ޚަލްޤުކުރެއްވި އަރަހުށި މާތް ﷲ ގެ ނިޒާމެވެ. މިނިޒާމުގައި ކަޓުކަމެއް، ބޯދާކަމެއް ހުންނާނެތޯއެވެ. ނުހުންނާނެއެވެ. އެކަމުން، އަރަހުށި މާތް ﷲ ވަނީ ހުސްޠާހިރުވެވޮޑިގެންނެވެ. ކަޓުކަމެއް، ބޯދާކަމެއް ހުންނާނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ބުއްދީގައެވެ. މި ޝަރީޢަތުގައި މިދެންނެވި، ރައްބާނީ ހިދާޔަތުވާތީ، ކޮންމެ ކަމަކަށް ޙައްލު އޮންނާނެވެ. އެއްވެސް ކަމަކާ ޖެހިގެން މުސްލިމުން ދެއަތް ބަދެވި، ކަމެއްނުކުރެވި، ތިބެންޖެހޭނެ ޙާލަތެއް މެދުވެރިއެއް ނުވާނެއެވެ. ކޮންމެ ކަމެއް ދިމާވިޔަސް، ކިތަންމެ ދަތިކަމެއް ދިމާވިޔަސް، އެކަމަކާ ކުރިމަތިލާނެ ގޮތް މި އިލާހީ ޝަރީޢަތުގައި އެބަވެއެވެ. މި އިލާހީ ޝަރީޢަތުގައި، ޤަވާޢިދުތަކެއް، އުޞޫލުތަކެއް އެބަވެއެވެ. އޭގެ ޒަރިޔާއިން، އެތަނަކަށް/އެވަޤުތަކަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތަކީ ކޮބައިކަން އިސްތިންބާތު/އިޖުތިހާދު ކުރެވޭނެއެވެ. އެކަން ކުރެވޭނީ ޢިލްމުވެރިންނަށެވެ.

އެގޮތުން، ކުޑަނުބައާއި ބޮޑުނުބައިގެ ޤާޢިދާއަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ބަޔާންވެފައި އޮތް އުޞޫލެކެވެ. އޭގެ ތަފްޞީލަކަށް ދާކަމަށްވާނަމަ، ކަމެއްގައި އިޚްތިޔާރުތަކެއް ލިބޭއިރު، އެ އިޚްތިޔާރުތައް ތިންބަޔަކަށް ބެހިދާނެއެވެ. އެއީ، (ފުރަތަމަ ގޮތަކީ) އެ އެކަމެއްގައި މުޅިންވެސް ރަނގަޅު އިޚްތިޔާރުތަކެއް ހުރި ކަމަކަށްވުމެވެ. ނުވަތަ، (ދެވަނަގޮތަކީ) އެ ކަމެއްގައި މުޅިންވެސް ނުބައި އިޚްތިޔާރުތަކެއް ހުރި ކަމަކަށްވުމެވެ. ނުވަތަ، (ތިންވަނަ ގޮތަކީ) އެކަމެއްގައި ރަނގަޅު އިޚްތިޔާރުތަކާއި، ނުބައި އިޚްތިޔާރުތަކެއް ހިމެނޭ ކަމަކަށްވުމެވެ.

އާދެ، ދެން ޝަރުޢީ މިންގަނޑުން މި ތިން ގޮތާމެދު، ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ގޮތަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާލަމާތޯއެވެ. އެގޮތުން، ހުރިހާ އިޚްތިޔާރުތަކަކީ ރަނގަޅު އިޚްތިޔާރުތަކެއް ކަމުގައިވެއްޖެނަމަ، އޭގެ ތެރެއިން ހިފަންޖެހޭނީ، އެންމެ ރަނގަޅު އިޚްތިޔާރުގައެވެ. މިއާޚިލާފަށް، އެކަމެއްގައި މުޅިންވެސް ހުރީ ނުބައި އިޚްތިޔާރުތަކެއްނަމަ، އޭގައި ހިފަންޖެހޭނީ އެތަނުން އެންމެ ކުޑަނުބާގައެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެން ކިޔަމުންމިދާ ކުޑަނުބައާއި ބޮޑުނުބައިގެ ބާބެވެ. ދެންއޮތީ، އެކަމެއްގައި ރަނގަޅު އިޚްތިޔާރުތަކާއި ނުބައި އިޚްތިޔާރުތައް ހިމެނޭ ބައެވެ. މީގައި ހިފަންޖެހޭނީ، ނުބައިގޮތް ދޫކޮށްލާފައި، ރަނގަޅު ގޮތުގައެވެ. އިންސާނާއަށް އިޚްތިޔާރުކުރިމަތިވާ ކަންކަމުގައި މިތިންގޮތުން ބޭރަކަށް އެކަމެއް ނުދާނެއެވެ. ޝަރުޢުގައި މި ތިންގޮތާމެދު ޢަމަލުކުރާނެ އުޞޫލުތައް އެވަނީ ކަނޑައަޅުއްވާފައެވެ.

ނަމަވެސް، ބައެއްމީހުންނަށް މައްސަލަޖެހޭ ހިސާބަކީ، އެއްވެސް ހެވެއްނެތި، މުޅިންވެސް ނުބައި ކުރިމަތިވާ ހިސާބެވެ. އެ ހިސާބުން، ދެން މީގައި އެއްވެސް ހެވެއްނެތޭ ކިޔާފައި، ވަރިހަމަކޮށްލައި، ފަސޭހަކޮށްލާތަން އާދޭއެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ޝަރުޢީގޮތުން ރަނގަޅުގޮތެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ، ނުބައިގަވެސް، އަދި ހެއުގަވެސް ދަރަޖަތަކެއް ހުރެއެވެ. އަތުގެ ފަސްއިނގިލި ތަފާތު ފަދައިން، އެއް އިންސާނަކާ އަނެއް އިންސާނެއްގެވެސް ތަފާތުތަކެއް ހުންނާނެއެވެ. ހައްތާހާވެސް ނުބައޭ ކިޔާފައި، ދޫކޮށްލެވެން ނޯންނާނެއެވެ. އެހެނީ، ނުބައިގެވެސް އެކިއެކި ދަރަޖަތައް ހުރެއެވެ. ވުމާއެކު، އޭގެއިން، އެންމެ ކުޑަ ނުބައެއްގައި/ގެއްލުމެއްގައި ހިފުމަކީ ޝަރުޢީގޮތުން ލާޒިމުކުރާކަމެކެވެ. އޭގެތެރެއިން، އެންމެ ބޮޑު ނުބައިން ސަލާމަތްވާން މަޖުބޫރުވާނެއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ކުޑަކުޑަ ޤައުމަކަށްވުމުން، ސިޔާސީ މައިދާނުގައި އުޅުއްވާ ސިޔާސީ ބޮޑެތި ނަންތަކަކީ ކޮބައިކަން އެންމެންނަށްވެސް އެނގެއެވެ. އަދި ކޮންމެ މީހެއްގެ ފަތިފުށާއި، އެމީހެއްގެ މާޒީވެސް މިއޮންނަނީ އެނގޭ ހިސާބުގައެވެ. ކަންކަމުގެ އިސްތިންބާތު ޢިލްމުވެރިންނާއި ބުއްދިވެރިންނާއި ކަމުގެ މާހިރުން ކުރައްވާނީ، އެ މާޒީގެ ޞަފުޙާތަކާއި، ސިޔާސީންނާއި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ގެންގުޅޭ ފަލްސަފާތަކާއި ފިކުރުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ދީނާއި ޤައުމަށް އެންމެ ފައިދާހުރި، މަޞްލަޙަތުހުރި ފިކުރާއި ފަލްސަފާއަކީ ކޮބައިކަން މާކުރީއްސުރެ މިއޮންނަނީ އެނގިފައެވެ. އެހެނީ، ކޮންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކީ ސިޔާސީ ފިކުރެއްގެ މައްޗަށް ނުވަތަ ސިިޔާސީ ފަލްސަފާއެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އެހެންކަމުން، މިކަންކަމުގެ އިސްތިންބާތުކުރުމަކީ މާއުދަނގޫ ކަމެއްނޫނެވެ. ދާދި ފަސޭހަކަމެކެވެ.

ޝަރުޢީ ޤާއިދާގެ ތެރެއިން ވަރަށް މަތިވެރި ޤާއިދާއެއް މިކަހަލަ ކަންކަމުގައި އައުދެއެވެ. އެއީ درء المفاسد مقدم على جلب المصالح އެވެ. މާނައަކީ، ކުރިމަތިވެދާނެ ގެއްލުމެއް ދުރުކުރުމަކީ، ލިބިދާނެ މަޞްލަޙަތަކަށްވުރެ އިސްކަންދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. މިއީ، ދުނިޔެވީ ނަޒަރުންވެސް މިކަންކަން ހިނގާގޮތެވެ. މިޤާއިދާއެކު، މިޢަދަދުގެ ލިޔުން ނިންމާލާނަމެވެ. ބާކީބައި ދެން ލިޔާ ޢަދަދެއްގައި ހިމަނާލުމުގެ ތައުފީޤަށްއެދޭ ޙާލުއެވެ.

ވައްސަލާމު ޢަލައިކުމް...